|
Overzicht
|
|
|
Beschrijving:
|
De kokkel kan heel uiteenlopende vormen hebben, afhankelijk van het leefgebied.
|
|
Etymologie:
|
Doubletten zijn hartvormig.
|
|
Tijdvak:
|
vanaf Plioceen
|
|
Synoniemen:
|
eetbare hartschelp, kokhaan, haantje, hoentje
|
|
Bijzonderheden:
|
De schelpen kunnen over het zand rollen zonder dat het weekdier beschadigd raakt.
|
| |
|
Het leven
|
|
|
Voortbeweging:
|
met de voet kunnen ze snelle, sprongsgewijze bewegingen maken
|
|
Bevruchting:
|
in het water
|
|
Larvale fase:
|
2-4 weken zwemmen ze vrij rond
|
|
Juveniele fase:
|
examplaren vanaf ongeveer 0,7 mm. Deze schelpen hebben nog geen ribben. De ribben beginnen ongeveer vanaf 1,5 mm. Exemplaren tot 1/2 cm leven nog niet ingegraven, maar op het zand
|
|
Groei:
|
|
|
Levensverwachting:
|
7 jaar
|
|
Habitat:
|
Zandbanken, in rustige bochten, mondingen van grote rivieren buiten de eigenlijke stroom. Een bodem van zand, modder, slik. In harde zandgronden zijn de schelpen stevig en bijna rond aan voor en achterzijde. In zachte modder is de schelp dunner en achteraan verlengd. Waar mogelijk verplaatsen de jongen zich tijdens de groei van slik naar meer zanderige omgevingen. Levend van de brandingszone tot ongeveer 10 meter diepte.
|
|
Saleniteit:
|
heel uiteenlopend, van zeer laag (brak) tot zeer hoog
|
|
Voedsel:
|
protozoën, diatomeeën, en andere eencellige algen
|
|
Verspreiding:
|
Oostzijde van de Noord-Atlantische oceaan, van de Noordkaap en IJsland tot de Kanarische eilanden. Ook in de Middellandse Zee, Zwarte Zee, het Suez Kanaal, Kaspische Zee, het Aral Meer en de Oostzee tot in de Bothnische Golf.
|
|
Vijand:
|
mens (vanaf 4 cm)
|
| |
|
De Schelp
|
|
|
Hoogte:
|
50 mm
|
|
Lengte:
|
60 mm
|
|
Breedte:
|
30 mm
|
|
Dikte:
|
sterk
|
|
Bovenrand:
|
achter de umbo iets hoger dan ervoor
|
|
Onderrand:
|
rond, gekarteld
|
|
Voorrand:
|
rond
|
|
Achterrand:
|
rond, vaak iets spitser dan de voorrand, vaak verlengd bij oudere exemplaren
|
|
Commissuur:
|
vlak
|
|
Gelijkzijdig:
|
ja
|
|
Gelijkkleppig:
|
ja
|
|
Apex:
|
in het midden
|
|
Umbo:
|
prominent
|
|
Periostracum
|
|
|
Periostracum kleur:
|
geelachtig of groenachtig
|
|
Periostracum structuur:
|
Vezelig
|
|
Ostracum
|
|
|
Ostracum kleur:
|
Wit of geelbruin, strandmateriaal vaak verkleurd. Jonge exemplaren hebben bij de top meestal een donkerbruin vlekken patroon.
|
|
Radiale sculptuur:
|
sterke ribben
|
|
Parallelle sculptuur:
|
golvende groeilijnen
|
|
Haakse sculptuur:
|
20-28 ribben
|
|
Rib sculptuur:
|
smalle schubjes op ribben
|
|
Binnenkant kleur:
|
kalkachtig wit, bij de spierindruksels vaak bruin of bruinpaars
|
|
Binnenkant structuur:
|
groeven lopen aan de binnenkant niet door tot onder de top
|
|
Slot
|
|
|
Ligament:
|
uitwendig
|
|
Slot-type:
|
heterodont
|
|
Cardinale tanden:
|
1
|
|
Voorste laterale tanden:
|
L: 1
R: 2
|
|
Achterste laterale tanden:
|
L: 1
R: 2
|
| |
|
Het Weekdier
|
|
|
Mantellijn:
|
rond
Mantellijn: rond tussen de twee spierindruksels
|
|
Siphonen:
|
niet even lang, de instroom opening is de langste, bij volwassen examplaren ongeveer 1 cm. Bij jonge exemplaren in verhouding tot de schelp langer.
|
|
Mantelbocht:
|
nee
Mantelbocht: nee
|
|
Sluitspieren
|
|
|
Sluitspierindruksels:
|
2
|
|
Voorste sluitspierindruksel:
|
rond
|
|
Achterste sluitspierindruksel:
|
rond
|
|
Voet:
|
ontwikkeld
|
|
Voet vorm:
|
als een winkelhaak gebogen
|
|
Plek byssusklier:
|
een groeve aan de basis van het horizontale deel van de voet
|
|
Byssusklier:
|
rudimentair
|
|
Geslacht:
|
gescheiden
|
| |
|
Bronnen
|
|
|
Literatuur:
|
1 - Benthem Jutting,Tera Van, Fauna van Nederland, afl. 12: Mollusca (I) C. Lamellibranchia, A.W. Sijthoff's Uitgeversmaatschappij N.V., Leiden (1943)
2 - Bruyne, R.H. de, Veldgids Schelpen, KNNV Uitgeverij / Jeugdbondsuitgeverij, Utrecht (2004).
|
| |
